Jesteś tutaj:


Start Katechizm na niedzielę

Drukuj Email
1. Codzienne dowiadczenia pokazuj, e ludzkie postpowanie poddawane jest rónego rodzaju wartociowaniu, ocenom. O jednym czynie mówimy, e by dobry, szlachetny; inny natomiast nazywamy czynem zym, haniebnym. Zauwaamy te, e poszczególne czyny oceniane s zazwyczaj jako moralnie dobre lub ze, albo te moralnie obojtne. Co rozstrzyga o tym, e ludzki czyn jest moralnie dobry lub zy?
 
2. Katechizm Kocioa Katolickiego naucza, e ocena moralna ludzkich czynów zaley od trzech elementów: przedmiotu dziaania, zamierzonego celu czyli intencji, oraz okolicznoci. Spróbujmy wyjani wymienione elementy warunkujce moralno czynów ludzkich (por. KKK 1750).
Przedmiot dziaania (tzw. przedmiot moralny lub cel wewntrzny) – to sedno danego czynu, czyli odpowied na pytanie, czym on waciwie jest. Na przykad: miosierdzie jest z natury przychodzeniem z pomoc komu w trudnej sytuacji, kamstwo jest z natury wprowadzaniem kogo w bd, morderstwo jest z natury pozbawianiem ycia itd. To obiektywna strona ludzkiego dziaania, która ma decydujcy wpyw na ocen, czy dany czyn jest dobry, zy lub obojtny moralnie.
Intencje – to wewntrzne, subiektywne przekonanie czowieka, o co mu chodzi, co zamierza osign, jaki ma cel, robic to czy tamto. Czowiek moe podejmowa to samo dziaanie z rónych intencji, np. mona wywiadczy komu przysug, aby zyska jego przychylno, lub z bezinteresownej yczliwoci. Intencja moe wpyn na ocen moraln czynu. Dobra intencja nigdy nie sprawi, e zachowanie, samo w sobie ze, stanie si dobre (por. KKK 1753).
Okolicznoci s drugorzdnymi elementami czynu moralnego. Wyraaj je pytania: kto, co, gdzie, jakimi rodkami, dlaczego, w jaki sposób, kiedy? Okolicznoci przyczyniaj si do zwikszenia lub zmniejszenia dobra lub za moralnego czynów ludzkich (np. wysoko skradzionej kwoty lub jamuny). Mog one równie zmniejszy lub zwikszy odpowiedzialno sprawcy (np. dziaanie ze strachu przed mierci). Okolicznoci nie mog jednak same z siebie zmieni jakoci moralnej samych czynów; nie mog uczyni ani dobrym, ani susznym tego dziaania, które jest samo w sobie ze (por. KKK 1754). Aby ludzki czyn by moralnie dobry konieczne s jednoczenie: dobry przedmiot, dobry cel i okolicznoci wiadczce o dobru.
 
3. Chrzecijastwo odrzuca tzw. etyk sytuacyjn, która gosi, e jedynie dana sytuacja dyktuje czowiekowi, jak si ma zachowa. W Katechizmie Kocioa Katolickiego czytamy: „Bdna jest ocena moralnoci czynów ludzkich, biorca pod uwag tylko intencj, która je inspiruje, lub okolicznoci (...). Istniej czyny, które z siebie i w sobie, niezalenie od okolicznoci i intencji, s zawsze bezwzgldnie niedozwolone ze wzgldu na ich przedmiot, jak blunierstwo i krzywoprzysistwo, zabójstwo i cudzoóstwo. Niedopuszczalne jest czynienie za, by wyniko z niego dobro” (KKK 1756).
 
4. Zapamitajmy: Czyn ludzki jest moralnie dobry, wtedy kiedy zakada jednoczenie dobro przedmiotu, celu i okolicznoci. „Wybrany przedmiot ju sam moe uczyni zym cao dziaania, nawet gdy intencja jest dobra. Niedopuszczalne jest czynienie za, by wynikao z niego dobro. Zy cel niszczy dziaanie, chocia jego przedmiot byby sam w sobie dobry. Natomiast dobra intencja nie czyni dobrym dziaania, które samo w sobie jest ze, poniewa cel nie uwica rodków.” (KomKKK 368).

Ks. Janusz Kochaski

ródo http://katechetyczny.diecezjaplocka.pl/1294,l1.html