Jesteś tutaj:


Start Czytelnia Boże Narodzenie

Drukuj Email

Tradycja rodzinnej, uroczystej wieczerzy jest dzisiaj bardzo mocno zakorzeniona w polskich domach. Obyczaj ten zauwaono i zapisano ju w XVII w., cho przypuszcza si, e by praktykowany ju duo wczeniej. Jego istotnym elementem jest zachowanie postu. Wieczerz poprzedza przygotowanie choinki, jak te domowej szopki. Pod biaym obrusem kadzie si kilka dbe siana (symbolika szopki betlejemskiej). Do stou zasiada si po ukazaniu pierwszej gwiazdy na niebie. Uczestnicy kolacji dziel si biaym opatkiem, skadaj yczenia, wybaczaj wzajemne urazy. Przyjo si pozostawienie wolnego nakrycia przy stole dla niespodziewanego gocia lub te symbolicznie dla Chrystusa. Tradycyjnie podaje si dwanascie potraw (rónych w zalenoci od regionu). Po skoczonej wieczerzy piewa si koldy i obdarowuje prezentami.

CZYTANIE PISMA WITEGO - Jedn z najwaniejszych czynnoci jakie powinnimy uczyni przed wieczerz wigilijn jest przeczytanie fragmentu Pisma witego Ewangelii  wg w. ukasza (k 2, 1-14) by przypomnie sobie jak wspaniay jest Nasz Bóg Który tak mocno nas Kocha, e zsya nam Swojego syna Jezusa Chrystusa Który odkupi nasze grzechy i daje nam moliwo ycia wiecznego.

SIANO WIGILIJNE - powszechnie zachowywany jest zwyczaj wkadania siana pod obrus na stó, przy którym bdzie spoywana uroczysta wieczerza wigilijna. W dawnych wiekach i rónych czciach Polski zwyczaj ten róne przybiera formy. Przypomina on nam o ubóstwie groty betlejemskiej i Maryi, która zoya narodzonego Chrystusa na sianie w obie.

TRADYCYJNE POTRAWY - ilo potraw podawana na stó wigilijny bywa róna . W czasach przeszych przedstawiaa si tak : wieczerza chopska skadaa si z siedmiu potraw, szlachecka z dziewiciu a paska z jedenastu. Dzisiaj jest zwyczaj podawania dwunastu potraw. S to na ogó : zupa rybna lub migdaowa, albo piwna lub te barszcz, ryby róne z tradycyjnymi przyprawami (np. karp na szaro lub szczupak po ydowsku), groch, grzyby, kluski z makiem, owoce wiee, suszone lub gotowane. Uzalenione jest to od danego regionu a jak wiemy tradycja przygotowywania uczty wigilijnej przechodzi z dziada - pradziada.

WOLNE MIEJSCE PRZY STOLE - znamy i powszechnie jest obecnie w Polsce zwyczaj pozostawiania wolnego miejsca przy stole wigilijnym. Wolne miejsce przy stole w czasie wieczerzy wigilijnej jest "przeznaczone dla przygodnego gocia, którego w ten sposób traktuje si rodzinnie". Pozostawiajc wolne miejsce przy stole, wyraamy serdeczna pami o naszych bliskich i drugich, którzy nie mog spdzi wit razem z nami. Wolne miejsce przy stole oznacza moe równie czonka rodziny który zmar lub tez w ogóle pami o wszystkich zmarych z rodziny.

PIERWSZA GWIAZDA - na pamitk gwiazdy betlejemskiej, o której mówi w. Mateusz, a któr gdy ujrzeli Mdrcy, "bardzo si uradowali", w Polsce rozpoczyna si uroczysta wieczerz, gdy ukae si pierwsza gwiazda na niebie. Zwyczaj ten gboko zakorzeniony w polskiej kulturze. Nie zasiada si do wieczerzy wigilijnej "zanim gwiazda nie powoa wszystkich do poamania si opatkiem" Jest to bardzo stary zwyczaj przestrzegany do dnia dzisiejszego.

OPATEK WIGILIJNY - najwaniejszym i kulminacyjnym momentem wieczerzy wigilijnej jest obrzd amania si opatkiem. Obrzd amania si opatkiem nastpuje po modlitwie i zoeniu sobie ycze, a wic na samym pocztku wieczerzy wigilijnej, gdy ukae si pierwsza gwiazda na niebie. Dzielenie si opatkiem oznacza wzajemne pojednanie si jednych dla drugich uczy, e ostatni nawet kawaek chleba naley podzieli z bliskim, zblia oddalonych, czy umarych z ywymi. "Wycignita do z okruchem chleba siga po rzeczywisto". Ten tak bardzo rozpowszechniony i gboko od wieków zakorzeniony w kulturze polskiej obrzd jest otwarciem "serca sigajc kraców wiata mio"

SZOPKA LUB OBEK - zwyczaj ustawiania z figurek sceny Boego Narodzenia zwanej "Szopk" lub tez choby obka z sianiem i lec w nim figurk Dziecitka Jezus siga roku 1223. W tym to roku miao miejsce pamitne witowanie Boego Narodzenia zorganizowane przez w. Franciszka z Asyu, jako pierwsze w historii w miejscowoci Greccio. Maa, nikomu dotychczas nieznana osada staa si nowym Betlejem, kiedy to w obszernej grocie wymytej ze ska wulkanicznych, nalecej do szlachetnego rycerza i przyjaciela w. Franciszka imieniem Giovanni Velita, zostaa urzdzona pierwsza szopka. Z Greccio, która staa si jakby nowym Betlejem, ywe wyobraenie obka, owoc serca witego, potraficego wciela z ycie najsubtelniejsz poezj, rozprzestrzeni si na ca Itali, na Europ i na cay wiat. Zachowa jedn nienaruszaln - mimo rónicy kultur i folkloru - sw zasadnicz tre, tre autentycznie ewangeliczn, która wedug pragnie Franciszka powinna bya dotrze do wszystkich kontemplujcych obek - szko prostoty, ubóstwa i pokory.

CHOINKA - w wigili Boego Narodzenia niemal kada polska rodzina umieszcza w swoim mieszkaniu i dekoruje choink , zwana w Zachodniej Europie drzewkiem boonarodzeniowym, czy te drzewkiem Chrystusa. Choinka jako stojce drzewko jest pochodzenia niemieckiego. W Niemczech pojawia si prawdopodobnie w XV wieku. Choinka jako pozostao jodeki, maej sosny lub wierku zawieszona u sufitu czubkiem ku doowi. Znano te zwyczaj równie "ubieraniem sadu". Tak joda jak i choinka maja to samo ródo pochodzenia . Wywodz si od aryjskiego "drzewa ycia", którego lady w sztuce lub obyczajowoci znajdziemy wszdzie. Choinka, która przywodzi nam na myl "drzewo ycia", jest symbolem na wskro chrzecijaskim. ubiera si ja w domu w którym wspominamy naszych pierwszych rodziców - Adama i Ew. Przypomina ona nam nauk o upadku i Odkupieniu rodzaju ludzkiego.

SNOPY ZBOA - spotyka si jeszcze dzisiaj na wsi zwyczaj, ze przed wieczerz wigilijn przynosi si do mieszkania snop zboa i umieszcza si w kcie pokoju. Zwyczaj ten istnia dawniej w caej Polsce. Jeszcze w I poowie XIX wieku, wedug religii Z. Glogiera, by tak przestrzegany, e "nie siadano do wigilii bez snopów yta po rogach komnaty stoowej ustawionych" W okolicach Przemyla zwyczaj ten mia nawet swój ceremonia: "We dworze, karbowy przynosi z dworskich gumien cztery snopy do pokoju jadalnego z yczeniami wesoych wit; pan domu amie si z nim opatkiem i czstuje go miodem. poczym karbowy stawia w jednym kcie pokoju snop pszenicy, w drugim snop yta, w trzecim snop jczmienia a w czwartym snop owsa lub wizk grochu lub koniczyny". Po uczcie wigilijnej, ze somy snopków, które stawiano na wieczerz w ktach izby, krcono mae powrósa i obcigano nimi drzewa owocowe w przekonaniu, e bd lepiej rodziy.

ródo - http://www.bozecialo.int.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=35&Itemid=1